Nasıl hesaplanır?
Üç soru, üç formül:
- Bir sayının yüzdesi: sayı × yüzde ÷ 100. Örnek: 150’nin %20’si = 150 × 20 ÷ 100 = 30.
- Yüzde kaçı: parça ÷ bütün × 100. Örnek: 30, 150’nin yüzde kaçı? 30 ÷ 150 × 100 = %20.
- Yüzde değişim: (yeni − eski) ÷ eski × 100. Örnek: 200’den 250’ye: (250 − 200) ÷ 200 × 100 = %25 artış. 250’den 200’e: %−20.
Sık sorulanlar
Zam ve indirim için kısa yol
Yüzde eklemek için sayıyı (1 + yüzde ÷ 100) ile, çıkarmak için (1 − yüzde ÷ 100) ile çarpın. 1.000 TL’ye %15 zam: 1.000 × 1,15 = 1.150 TL. 1.000 TL’den %15 indirim: 1.000 × 0,85 = 850 TL.
Sık yapılan hata: yüzde puanı ve yüzde
Faiz %10’dan %12’ye çıktığında artış 2 yüzde puanı, ama %20’dir (12 ÷ 10 = 1,2). Haber dilinde ikisi karışır; bu araç ikinci anlamı, yani oransal değişimi hesaplar.